ΗΛΙΚΙΑΚΗ ΕΚΦΥΛΙΣH ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ | ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ - EMMETROPIA

ΕΚΦΥΛΙΣH ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ

Η εκφύλιση της ωχράς είναι μία οφθαλμική πάθηση η οποία στις περισσότερες περιπτώσεις σχετίζεται με την ηλικία.

Η ωχρά κηλίδα είναι το κεντρικό τμήμα του αμφιβληστροειδούς χιτώνα, ένα λεπτό στρώμα φωτοευαίσθητων νευρικών κυττάρων που βρίσκεται στο πίσω μέρος του οφθαλμού. Η ωχρά κηλίδα είναι υπεύθυνη για την κεντρική μας όραση και την αντίληψη των λεπτομερειών της εικόνας που βλέπουμε.

Σε περίπτωση που υπάρχει απώλεια στην περιοχή της ωχράς προκαλείται σοβαρή απώλεια της κεντρικής όρασης όχι όμως και της περιφερειακής, δηλαδή σπάνια οδηγεί σε ολική τύφλωση.

Ποιά είναι τα συμπτώματα της εκφύλισης της ωχράς κηλίδας;

Ποιοί κινδυνεύουν να πάθουν εκφύλιση της ωχρας κηλίδας;


Ηλικιακή Εκφύλιση της Ωχράς

Πώς εξελίσσεται η Ηλικιακή Εκφύλιση της Ωχράς;

Στα αρχικά στάδια της ΗΕΩ, δημιουργούνται εναποθέσεις κάτω από τον αμφιβληστροειδή. Αυτές οι εναποθέσεις ονομάζονται Drusen και είναι συνήθως ορατές στον οφθαλμίατρο κατά την διάρκεια εξέτασης του βυθού του οφθαλμού. Στις περισσότερες περιπτώσεις τα Drusen δεν οδηγούν σε σοβαρή μείωση της όρασης.

Σε προχωρημένα στάδια της ΗΕΩ συναντάμε πιο συχνά απώλειες στην όραση, που στην τελική φάση της πάθησης μπορεί να οδηγήσουν σε νομική τύφλωση (οπτική οξύτητα μικρότερη από 2/10). Η ΗΕΩ σπάνια οδηγεί σε απόλυτη τύφλωση, αφού ο ασθενής διατηρεί συνήθως την περιφερική του όραση.

Η εκφύλιση της ωχράς συνήθως ξεκινά από τον έναν οφθαλμό, και επειδή η όραση του δεύτερου οφθαλμού καλύπτει την απώλεια όρασης του άλλου, πολλές φορές τα άτομα που πάσχουν δεν το αντιλαμβάνονται. Επίσης, άτομα που πάσχουν από ΗΕΩ στον έναν οφθαλμό διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν ΗΕΩ και στον άλλον οφθαλμό σε χρονικό διάστημα 3-5 χρόνων, γεγονός το οποίο μπορεί να περιορίσει σημαντικά την συνολική όραση.

Υπάρχουν δύο μορφές ΗΕΩ

Οι δύο μορφές ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς είναι η ξηρά μορφή (γνωστή και ως μη-εξιδρωματική ή ατροφική μορφή) και η υγρά μορφή (ή εξιδρωματική μορφή).
Η ξηρά μορφή ΗΕΩ είναι η πιο διαδεδομένη (80-90% των περιπτώσεων) και λιγότερο επικίνδυνη.

Αν και λιγότερο συχνή, η υγρά (εξιδρωματική) μορφή ΗΕΩ είναι υπεύθυνη για το 90% των περιπτώσεων σοβαρής απώλειας στην όραση. Η υγρά μορφή ΗΕΩ ονομάζεται έτσι γιατί χαρακτηρίζεται από την ανάπτυξη παθολογικών νεοαγγείων (χοριοειδική νεοαγγείωση) κάτω από την ωχρά.

Τα νεοαγγεία αυτά είναι γενικώς κακής ποιότητας και εύθραυστα, με αποτέλεσμα να υπάρχει διαρροή υγρών και αίματος. Αυτή η διαρροή δημιουργεί αλλοιώσεις οι οποίες καταστρέφουν τα νευρικά φωτοευαίσθητα κύτταρα της ωχράς και έχουν σαν τελικό αποτέλεσμα την απώλεια της κεντρικής όρασης.

Πώς ανιχνεύεται η υγρά μορφή ΗΕΩ; Ποιά είναι τα συμπτώματα;

Από τα πρώτα συμπτώματα που παρουσιάζονται στον πάσχοντα στα αρχικά στάδια της υγράς μορφής ΗΕΩ είναι η μεταμορφοψίες και η θολή όραση. Ευθείες γραμμές παρουσιάζονται παραμορφωμένες, καμπυλωτές, ή μπερδεμένες μεταξύ τους.

Ένας εύκολος και αποτελεσματικός τρόπος να εξεταστεί η όραση και πιθανόν να ανιχνευτούν οι πρώτες διαταραχές που εμφανίζονται εξ΄ αιτίας της, είναι η χρήση του πίνακα Amsler

Ποιός έχει πιθανότητα να προσβληθεί;

Η ακριβής αιτιολογία της πάθησης παραμένει μέχρι σήμερα άγνωστη, και γι' αυτό το λόγο δεν υπάρχει κάτι που μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη της.

Επιδημιολογικές μελέτες έχουν δείξει ότι υπάρχει συσχέτιση μεταξύ της εμφάνισης της εκφύλισης της ωχράς και του καπνίσματος, της υπέρτασης, των καρδιοαγγειακών παθήσεων και της υπερχοληστεριναιμίας. Επιπρόσθετα ευρέθη ότι η κατανάλωση άφθονων λαχανικών και φρούτων πλουσίων σε βιταμίνη Α μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου.

Τα ευρήματα όμως αυτά αποτελούν απλές επιδημιολογικές παρατηρήσεις. Περισσότερες ερευνητικές μελέτες χρειάζονται για να αποδειχθούν τέτοιες συσχετίσεις.

Πώς αντιμετωπίζεται η υγρά μορφή ΗΕΩ;

Ενδοϋαλοειδική έγχυση Anti-VEGF

Οι ενέσεις αυτές γίνονται στο υαλώδες σώμα του ματιού και είναι πολύ αποτελεσματικές στην θεραπεία της ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας. Η δράση τους εστιάζεται στην αναστολή του παράγοντα VEGF, υπεύθυνου για την δημιουργία νεοαγγείων στις εκφυλιστικές καταστάσεις της ωχράς. Όταν η λειτουργία του ανασταλεί τα αγγεία κλείνουν και σταματά η διαρροή.

Η χειρουργική αντιμετώπιση της υγρής μορφής ΗΕΩ εξελίσσεται συνέχεια με νέες τεχνικές ειδικότερα στις περιπτώσεις ενδοαμφιβληστροειδικών αιμορραγιών με πολύ καλά αποτελέσματα.

Σε περίπτωση που διαγνωστεί υγρά μορφή ΗΕΩ, η σωστή και έγκαιρη θεραπεία μπορεί να περιορίσει σημαντικά την απώλεια της όρασης. Εκτιμάται ότι η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς μπορεί να έχει κληρονομικό χαρακτήρα.

Γι' αυτό το λόγο, και επειδή η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση είναι πολύ σημαντική για την καλή πορεία της νόσου, συνιστάται σε άτομα με οικογενειακό ιστορικό να κάνουν έλεγχο αμφιβληστροειδούς κάθε χρόνο.